G'ildiraklar ostida

Kitob haqida

Kitob haqida: Hermann Hesse’ning “G‘ildiraklar ostida” (“Unterm Rad”) asari XX asr boshidagi nemis adabiyotining muhim romanlaridan biridir. Kitobda muallif o‘z davridagi ta’lim tizimini, ijtimoiy bosimni va insoniy qadr-qimmatni yo‘qotish fojeasini chuqur yoritadi. Asar o‘zining lirizmga yaqin, ammo shu bilan birga tanqidiy realizm ruhidagi tili bilan o‘quvchini darhol o‘ziga tortadi. Asarning bosh qahramoni — Hans Giebenrath. U kichik shaharchada yashaydigan, iste’dodli va ziyrak bola. O‘qituvchilar va ota-onaning katta umidlari Hansning bo‘yniga yuk kabi tushadi: u maktabda faqat eng yuqori natijalarga erishishi, keyinroq teologiya yoki ilmiy yo‘nalishda “katta odam” bo‘lishi kerak. Hesse bu orqali jamiyatning shaxsga qo‘yadigan haddan tashqari talablarini, bolaning ichki dunyosini ezib tashlaydigan “g‘ildiraklar”ni ramziy qilib ko‘rsatadi. “G‘ildiraklar ostida” bugun ham dolzarb: yoshlarni faqat imtihonlar, ball va martaba uchun ezish, ularning qalbiy dunyosini esdan chiqarish — bu jarayon har zamonda va har jamiyatda uchraydi. Shu sababli Hesse’ning bu romani o‘quvchini o‘ylashga, o‘z hayotini qayta baholashga va “g‘ildiraklar” ostida qolib ketmaslikka undaydi.